Η Sand Sailor Studio, γνωστή από το Black The Fall, έκανε ένα μεγάλο βήμα με το ASKA, ένα παιχνίδι που επιχειρεί κάτι δικό του στο survival sandbox genre. Η ιδέα είναι φιλόδοξη. Δημιουργείς μια ολόκληρη (Viking) κοινότητα μέσα σε έναν κόσμο εμπνευσμένο από τη νορβηγική μυθολογία, όπου κάθε απόφαση μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη της αποικίας σου. Από τα πρώτα λεπτά, το ASKA σού ζητά να μην σκεφτείς ως ένας απλός “survivalist”, αλλά ως ηγέτης ενός λαού.
Η αρχή είναι απλή αλλά δυνατή. Εμφανίζεσαι σε μια άγρια, παγωμένη ακτή, με ελάχιστα εφόδια. Ακολουθεί η πρώτη φωτιά, η πρώτη καλύβα, το πρώτο βήμα για κάτι μεγαλύτερο. Αυτές οι μικρές στιγμές επιτυχίας δημιουργούν μια αίσθηση προσωπικής προόδου που σπάνια προσφέρουν άλλα παιχνίδια επιβίωσης. Όμως, σύντομα συνειδητοποιείς πως η πρόκληση δεν είναι απλώς να μείνεις ζωντανός, αλλά να φτιάξεις μια κοινωνία που μπορεί να σταθεί στα πόδια της.
Απο την επιβιωση στη διαχειριση
Η μεγαλύτερη διαφορά του ASKA από άλλα παιχνίδια του είδους είναι η μετατόπιση της προσοχής από το “εγώ” στο “εμείς”. Δεν είσαι πια ο μοναχικός επιζών που κόβει δέντρα και φτιάχνει καταφύγια. Είσαι ο αρχηγός μιας φατριάς που χρειάζεται οργάνωση, εργασία και πειθαρχία. Μπορείς να κάνεις “recruit” χωρικούς, να τους αναθέσεις καθήκοντα και να τους καθοδηγήσεις στο χτίσιμο ενός βιώσιμου χωριού.
Αυτή η πτυχή είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες, αλλά και από τις πιο δύστροπες. Οι χωρικοί έχουν δική τους “λογική”, η οποία μερικές φορές λειτουργεί υπέροχα, τους βλέπεις να μαζεύουν ξύλα, να καλλιεργούν, να μαγειρεύουν… και άλλες φορές προκαλεί έντονο εκνευρισμό. Δεν είναι λίγες οι φορές που θα επιστρέψεις από εξερεύνηση και θα βρεις τον ξυλοκόπο σου να παραπονιέται ότι δεν υπάρχουν κλαδιά, ενώ στέκεται μέσα σε ένα δάσος γεμάτο δέντρα.
Η διαχείριση απαιτεί επιμονή και ακρίβεια. Οι εντολές δίνονται μέσα από μενού που θα μπορούσαν να είναι πιο άμεσα και πιο καθαρά. Αντί να μπορείς να πεις απλώς «πήγαινε κόψε ξύλα», πρέπει να περιηγηθείς σε λίστες και υπομενού, κάτι που συχνά διακόπτει τη ροή των πραγμάτων. Ίσως αυτό να συμβαίνει επίτηδες(;). Ίσως, η Sand Sailor να θέλει να σε βάλει στα παπούτσια ενός ηγέτη που πρέπει να επιβλέπει τα πάντα, όχι απλώς να δίνει εντολές.
Το συναισθημα της δημιουργιας
Παρά τις δυσκολίες, υπάρχει κάτι πολύ ικανοποιητικό στο να βλέπεις το χωριό σου να μεγαλώνει. Από μια απλή φωτιά σε ένα συγκρότημα με σπίτια, εργαστήρια, αποθήκες και τείχη. Κάθε δομή απαιτεί δουλειά και προγραμματισμό. Τίποτα δεν εμφανίζεται μαγικά. Το σύστημα κατασκευών θυμίζει λίγο το The Forest ή το Valheim, αλλά έχει δικό του στυλ. Όλα έχουν βάρος και αίσθηση φυσικότητας. Δεν “σπας” απλώς ένα δέντρο. Το κουβαλάς, το επεξεργάζεσαι, το αξιοποιείς εξ ολοκλήρου.
Σε αυτό το κομμάτι, μπορώ να πω πως το ASKA είναι αρκετά ικανοποιητικό. Η διαδικασία είναι μεν κουραστική, αλλά γεμάτη νόημα. Η αργή πρόοδος λειτουργεί σαν καθρέφτης της επιμονής σου. Κάθε φορά που η κοινότητά σου αποκτά νέο μέλος ή ολοκληρώνεται ένα κτίριο, αισθάνεσαι πως έχεις γράψει ένα μικρό κεφάλαιο στο έπος του χωριού σου.
Η καθημερινοτητα ενος Viking
Η ρουτίνα του παιχνιδιού, τρώγε, δούλευε, κοιμήσου, επανάλαβε, μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά η λεπτομέρεια είναι που κάνει τη διαφορά. Πρέπει να εξασφαλίζεις τροφή, νερό, υλικά και ασφάλεια, ενώ οι εποχές αλλάζουν και ο χειμώνας φέρνει νέες δυσκολίες. Οι συνθήκες αυτές προσθέτουν μια ρεαλιστική πίεση που σε αναγκάζει να σχεδιάζεις με στόχο την πρόληψη. Αν δεν αποθηκεύσεις αρκετό φαγητό πριν το χιόνι, η κοινότητα μπορεί να καταρρεύσει.
Η εξερεύνηση του κόσμου είναι εξίσου σημαντική. Οι περιοχές είναι εμπνευσμένες από τη νορβηγική μυθολογία, με δάση, σπηλιές, ερείπια και πλάσματα που θυμίζουν τα Εννέα Βασίλεια του Yggdrasil. Η ατμόσφαιρα είναι εξαιρετική. Νιώθεις τη μοναξιά και τη δόξα ενός τόπου γεμάτου κινδύνους και θαύματα. Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχουν στιγμές που το περιβάλλον μοιάζει άδειο, σαν να περιμένει ακόμα να γεμίσει περιεχόμενο.
Μαχες και μυθολογικα στοιχεια
Η μάχη στο ASKA λειτουργεί περισσότερο ως ανάπαυλα ανάμεσα στις περιόδους δημιουργίας και διαχείρισης. Δεν είναι το κεντρικό “πιάτο”, αλλά περισσότερο ένα καρύκευμα που προσθέτει ένταση. Στην αρχή, το σύστημα μάχης μοιάζει απλό: χτυπήματα, αποφυγές και λίγη στρατηγική/kiting. Οι συγκρούσεις με εχθρούς όπως λύκους ή μυθικά πλάσματα προσφέρουν λίγες δόσεις δράσης, όμως δεν φτάνουν ποτέ τη δυναμική άλλων παιχνιδιών του είδους. Οι κινήσεις είναι κάπως άκαμπτες και η αίσθηση επαφής με τα όπλα δεν έχει ακόμη το βάρος που θα ήθελα.
Ωστόσο, όσο προχωράς, συμβαίνουν πιο ενδιαφέρουσες μάχες. Επιθέσεις σε οικισμούς, μαγικά τέρατα που ξεπροβάλλουν μέσα από ομίχλη ή σκοτεινά δάση, ακόμη και “αρχηγούς” που θυμίζουν μυθικά όντα της Σκανδιναβικής παράδοσης. Αυτές οι στιγμές ξεχωρίζουν, όχι γιατί είναι φαντασμαγορικές, αλλά γιατί δίνουν αίσθηση κινδύνου σε έναν κόσμο που χτίζεις ο ίδιος. Όταν βλέπεις τα τείχη που έχτισες με κόπο να δέχονται επίθεση, το διακύβευμα είναι προσωπικό.
Η μυθολογία διατρέχει το παιχνίδι σε όλα τα επίπεδα. Από τα ονόματα των αντικειμένων μέχρι τους βωμούς που μπορείς να κατασκευάσεις για να τιμήσεις θεότητες και πνεύματα. Υπάρχουν ακόμη μηχανισμοί που σου επιτρέπουν να μεταμορφώνεσαι σε πλάσματα, κάτι που ανοίγει την πόρτα για πιο φανταστικές προεκτάσεις. Γενικά, η σύνδεση με τη Σκανδιναβική κουλτούρα δεν είναι επιφανειακή. Νιώθεις πως κάθε λεπτομέρεια, από τα σύμβολα στις ασπίδες μέχρι τον τρόπο που καίει η φωτιά στις μακριές νύχτες του χειμώνα, έχει λόγο ουσιαστικής ύπαρξης.
Συστηματα προοδου και κατασκευης
Το ASKA επιβραβεύει τη συνέπεια και την υπομονή. Όσο περισσότερο κάνεις κάτι, πχ κόβεις ξύλα, πολεμάς, φτιάχνεις εργαλεία, τόσο καλύτερος γίνεσαι σε αυτό (το ίδιο και τα NPCs). Η πρόοδος είναι οργανική, χωρίς πίνακες εμπειρίας ή αριθμητικά επίπεδα που σπάνε το immersion. Αντί να “ανεβαίνεις level”, νιώθεις ότι εξελίσσεσαι μέσα από τις δράσεις σου.
Το crafting είναι μια ιστορία από μόνο του. Πολλοί θα το χαρακτηρίσουν εξαντλητικό, και δεν θα έχουν άδικο. Η διαδικασία για να φτιάξεις ένα σπαθί περιλαμβάνει δεκάδες βήματα, από την εξόρυξη μεταλλεύματος μέχρι την ψύξη του μετάλλου. Είναι σαν να έχεις μπροστά σου ένα μικρό εργαστήριο σιδηρουργού, που απαιτεί πειθαρχία και γνώση. Μερικές φορές αυτή η λεπτομέρεια λειτουργεί εντυπωσιακά. Άλλες φορές, όμως, απλώς κουράζει. Το σίγουρο είναι πως δεν μπορείς να πεις πως δεν είναι αυθεντική.
Κάθε εργαλείο, κάθε όπλο και κάθε δομή έχει τη δική του “ιστορία” παραγωγής. Όταν τελικά ολοκληρώνεις κάτι, νιώθεις πως έχει αξία γιατί το έχεις κερδίσει. Εκείνοι που αγαπούν τη διαδικασία της οικοδόμησης θα βρουν στο ASKA μια πραγματική πρόκληση. Για όσους προτιμούν πιο άμεση δράση, μπορεί να φανεί αρκετά επίπονο.
Εκεί που η πρόοδος πραγματικά “τα σκάει” είναι στο πώς ανοίγονται τα συστήματα με την πάροδο του χρόνου. Ξεκινάς με ένα μικρό καταφύγιο και φτάνεις να διαχειρίζεσαι ένα ολόκληρο οχυρό με αγροκτήματα, εργαστήρια και αποθήκες. Η διαδικασία είναι αργή, αλλά κάθε βήμα έχει νόημα. Νιώθεις σαν να χτίζεις έναν ζωντανό οργανισμό που εξαρτάται από εσένα.
Γραφικα, ηχος και αποδοση
Αισθητικά, καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη μυθοπλασία. Οι τοπιογραφίες είναι όμορφες χωρίς να γίνονται υπερβολικές, με φυσικές μεταβάσεις εποχών και φως που αλλάζει με ρυθμό που δίνει ζωή στο περιβάλλον. Η αίσθηση του κρύου, της ομίχλης και του ανέμου είναι σχεδόν απτή. Δεν χρειάζεται να είναι φωτορεαλιστικό για να σε βυθίσει στην εμπειρία… η καλλιτεχνική κατεύθυνση είναι αρκετή.
Η κάμερα σε τρίτο πρόσωπο λειτουργεί ομαλά, και το zoom-in/out σύστημα βοηθά στην εποπτεία του χωριού. Παρότι υπάρχουν στιγμές που το frame rate πέφτει, κυρίως σε κακοκαιρία ή όταν πολλοί χωρικοί εκτελούν εντολές ταυτόχρονα, το “πασπάτεμα” στις ρυθμίσεις γραφικών διορθώνει εύκολα το πρόβλημα.
Ο ήχος είναι, ίσως, το πιο δυνατό χαρτί του, όσον αφορά την ατμόσφαιρα. Η μουσική συνδυάζει τύμπανα, έγχορδα και ατμοσφαιρικούς ήχους που σε μεταφέρουν αμέσως στον κόσμο των Vikings. Ακόμη και οι πιο απλές στιγμές, το τρίξιμο της φωτιάς, το χτύπημα του σφυριού, ο άνεμος που σφυρίζει ανάμεσα στα σπίτια, έχουν μια αυθεντικότητα που χτίζει την ατμόσφαιρα χωρίς υπερβολές. Οι ήχοι των μαχών, αν και όχι πάντα τέλειοι, προσθέτουν βάρος στις συγκρούσεις.
Μοναχικος λυκος η ηγετης
Το ASKA προσφέρει δύο πρόσωπα. Αυτό του μοναχικού επιζώντα και εκείνο του συνεργατικού οραματιστή. Παρόλο που η εμπειρία για έναν παίκτη είναι πλήρης, η παρουσία των AI χωρικών λειτουργεί ως μια έξυπνη αντικατάσταση του multiplayer. Αυτοί οι “σύντροφοι” δημιουργούν την ψευδαίσθηση μιας ζωντανής κοινότητας. Εργάζονται, τρώνε, ξεκουράζονται, συζητούν. Κι ας μην είναι τέλειοι, το γεγονός ότι συμβάλλουν στη λειτουργία του οικισμού κάνει τη μοναχική εμπειρία να μοιάζει γεμάτη.
Ωστόσο, στο multiplayer φαίνεται σαν να αλλάζει ο ρυθμός. Με τρεις ή τέσσερις παίκτες, η ατμόσφαιρα μετατρέπεται από αγώνα επιβίωσης σε μια κοινή περιπέτεια. Ο ένας κόβει ξύλα, ο άλλος χτίζει, κάποιος μαγειρεύει ή ερευνά το γύρω τοπίο. Όταν πέφτει η νύχτα και η σάλπιγγα προειδοποιεί για επιδρομή, όλοι τρέχουν στα τείχη και εκεί, μέσα στο χάος, γεννιέται η μαγεία του ASKA. Παύει να είναι ένας προσομοιωτής εργασίας και γίνεται μια εμπειρία συλλογικής δημιουργίας, όπου η αποτυχία και η επιτυχία ανήκει σε όλους.
Από την άλλη, για όσους παίζουν solo, η καθημερινότητα μπορεί να γίνει κουραστική. Η ποσότητα των εργασιών είναι τεράστια. Μαζεύεις υλικά, επισκευάζεις, οργανώνεις αποθήκες, παρακολουθείς τους εργάτες σου. Αν δεν είσαι φίλος του micromanagement, η εμπειρία μπορεί να σε εξαντλήσει. Γενικά, θα έλεγα πως είναι όσο “βαρύ” ήταν και το Life is Feudal. Aπαιτεί συνεχή προσοχή, και η αλληλεπίδραση με τα μενού μπορεί να φαίνεται πιο επίπονη απ’ όσο θα έπρεπε. Παρ’ όλα αυτά, η ικανοποίηση που νιώθεις όταν βλέπεις το αποτέλεσμα των προσπαθειών σου να παίρνει μορφή είναι ανεκτίμητη.
Το ASKA δεν είναι “Valheim 2”, ούτε προσπαθεί να γίνει. Δεν κυνηγά την περιπέτεια και τη μάχη. Kυνηγά τη δημιουργία και τη διαχείριση. Θέλει να είσαι μάστορας, αρχιτέκτονας, ηγέτης. Και σε ανταμείβει όταν το αποδεχτείς.
Το oραμα και το μελλον του ASKA
Το ASKA είναι ένα φιλόδοξο στοίχημα. Συνδυάζει την επιβίωση με τη στρατηγική διαχείριση, φέρνοντας φρέσκο αέρα σε ένα είδος που έχει γεμίσει με κλώνους. Δεν είναι τέλειο. Το αντίθετο. Η υπερβολική λεπτομέρεια, το βαρύ micromanagement και η συχνά προβληματική τεχνητή νοημοσύνη των χωρικών το κρατούν μακριά από την κορυφή. Όμως, κάτω από αυτές τις ατέλειες, κρύβεται ένα εξαιρετικά προσεγμένο θεμέλιο.
Η ομορφιά του ASKA βρίσκεται στην πρόθεσή του. Θέλει να σε κάνει να νιώσεις ότι κάθε βήμα, κάθε δοκάρι, κάθε φαγητό που μαγειρεύεις έχει σημασία. Δεν είναι ένα παιχνίδι που σου χαρίζει. Είναι ένα παιχνίδι που σε βάζει να δουλέψεις σκληρά για να κερδίσεις την αίσθηση της προόδου. Και αυτή η αίσθηση είναι ανεπανάληπτη.
Το περιβάλλον, εμπνευσμένο από τον μύθο του Yggdrasil, δημιουργεί μια ατμόσφαιρα που ισορροπεί ανάμεσα στην απόγνωση και το μεγαλείο. Οι εποχές αλλάζουν, το φως πέφτει, τα βουνά υψώνονται σαν σκιές θεών. Παρότι ορισμένες περιοχές φαίνονται άδειες, η βάση είναι εκεί για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Αν το στούντιο συνεχίσει να χτίζει πάνω σε αυτό το θεμέλιο, θα μπορούσε να γίνει ένα από τα πιο αξιόλογα παιχνίδια του είδους.
Στην τωρινή του μορφή, απευθύνεται κυρίως σε όσους αγαπούν τον προγραμματισμό, την τάξη και τη στρατηγική. Αν απολαμβάνεις το αργό χτίσιμο, την αίσθηση προόδου και την ικανοποίηση της αυτοσυντήρησης, το ASKA είναι ένα ταξίδι που αξίζει. Αν όμως ψάχνεις άμεση δράση, γρήγορη ανταμοιβή και ένταση, ίσως σε κουράσει, πριν σε συνεπάρει.
Το ASKA, όπως είπα, δεν είναι τέλειο. Είναι όμως ειλικρινές και αυτό σπανίζει πλέον. Θέλει να σε κάνει να νιώσεις τον ιδρώτα, τη φλόγα και το βάρος της ευθύνης. Δεν προσποιείται ότι όλα είναι ρόδινα… και σε αυτό βρίσκεται η γοητεία του.
Εν κατακλειδι
Το ASKA είναι ένα έργο γεμάτο δυνατότητες και αντιφάσεις. Μπορεί να σε κουράσει με τη λεπτομέρεια, να σε μπερδέψει με τα μενού, να σε εκνευρίσει με τους χωρικούς του, αλλά θα σε κερδίσει με την αίσθηση δημιουργίας και επιμονής. Είναι ένα παιχνίδι που δεν κρατά το χέρι σου. Απλώς σου δίνει τα εργαλεία και σου λέει “φτιάξε κάτι που αξίζει”. Και όταν το κάνεις, η ανταμοιβή είναι ανώτερη από οποιοδήποτε loot drop ή boss kill.
Στον κόσμο των παιχνιδιών επιβίωσης, όπου η αντιγραφή κυριαρχεί, το ASKA ξεχωρίζει γιατί έχει ταυτότητα. Μια ταυτότητα που βασίζεται στην εργασία, στην κοινότητα και στην πίστη πως κάθε προσπάθεια, όσο μικρή κι αν είναι, έχει σημασία.
