Το Artis Impact είναι μια σπάνια εμπειρία που δύσκολα περιγράφεται, πόσο μάλλον συγκρίνεται με οτιδήποτε άλλο έχει κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια. Αν και με την πρώτη ματιά μοιάζει με ένα κλασικό turn-based RPG με pixel art αισθητική, στην πράξη λειτουργεί σαν ένα διαδραστικό “ημερολόγιο” μέσα σε έναν μετα-αποκαλυπτικό κόσμο. Είναι μια ιστορία, ένα life simulation, ένα κοινωνικό σχόλιο και ταυτόχρονα ένα πολύχρωμο κολλάζ εμπειριών.
Αναπτύχθηκε εξολοκλήρου από έναν μόνο δημιουργό, τον Mas, μέσα σε τέσσερα χρόνια. Πρόκειται για ένα “έργο αγάπης” και αυτό φαίνεται σε κάθε pixel, κάθε σκηνή, κάθε ιδέα. Ως παιχνίδι, δεν είναι απλά ένα αφήγημα με αρχή μέση και τέλος. Σου προσφέρει έναν ρόλο, για να ζήσεις, και αυτός ο ρόλος ονομάζεται Akane.
Akane
Η Akane, είναι μια νεαρή γυναίκα που ζει σε έναν κόσμο που έχει καταρρεύσει κάτω από το βάρος της τεχνητής νοημοσύνης. Οι πόλεις είναι μικρές, οι άνθρωποι ζουν με φόβο και μια ομάδα ονόματι Lith προσπαθεί να προστατεύσει τα υπολείμματα του πολιτισμού. Η Akane είναι μέλος αυτής της ομάδας. Το Artis Impact, όμως, δεν είναι η ιστορία της Lith, ούτε των AI. Είναι η ιστορία της Akane και ο τρόπος με τον οποίο “τρέχει” η ζωή της είναι ακριβώς αυτός που επιλέγεις εσύ.
Το παιχνίδι ξεκινά μια μέρα σαν όλες τις άλλες. Ένα μικρό συμβάν, μια βόλτα στη γειτονιά και ένα AI που έχει εισβάλλει στην περιοχή. Από κει και πέρα, η ιστορία σε αφήνει ελεύθερο. Οι αποστολές που δέχεσαι, οι άνθρωποι που γνωρίζεις, ακόμα και οι αποφάσεις που φαίνονται μικρές (όπως το αν θα δώσεις ένα κέρμα σε έναν άστεγο ή αν θα βοηθήσεις μια ηλικιωμένη), μπορούν να αλλάξουν το πώς προχωράει η αφήγηση.
Η ελευθερία αυτή δημιουργεί πολλαπλά μονοπάτια και τέλη – αν και τα endings είναι συγκεκριμένα, υπάρχει ένα “αφηρημένο” αφήγημα για το τι συμβαίνει μετά. Δεν υπάρχει ένας “σωστός” τρόπος να ζήσεις την ιστορία της Akane. Αντιθέτως, πρέπει να ξαναπαίξεις το παιχνίδι, να πάρεις διαφορετικές αποφάσεις, να εξερευνήσεις διαφορετικά μέρη και σχέσεις για να αποκτήσεις γνώση όλης της εικόνας. Υπάρχει και ένα “κρυφό” τέλος που απαιτεί υψηλό Respect (σύστημα φήμης) και προσεκτική διαχείριση των κοινωνικών σου δράσεων.
Η ιστορία κινείται ανάμεσα στο προσωπικό και το κοινωνικό βάθρο. Η Akane είναι ένα σύμβολο ελπίδας σε έναν κόσμο που έχει ξεχάσει πώς να ελπίζει. Είναι γενναιόδωρη, καλοσυνάτη, ακόμα και προς όσους δεν το αξίζουν, γεγονός που δεν είναι πάντα εύκολο να το αποδεχθείς. Σε στιγμές, αυτό προκαλεί συγκρούσεις, αλλά είναι ακριβώς αυτή η επιμονή της στο καλό που κάνει την ιστορία της συγκινητική.
Η ρουτινα
Το gameplay του Artis Impact είναι ένα ιδιόμορφο μείγμα turn-based RPG, life simulation και “social sandbox”. Κάθε μέρα είναι δική σου να τη ζήσεις όπως θέλεις. Μπορείς να ακολουθήσεις το κύριο σενάριο, να χαθείς στους δρόμους, να ασχοληθείς με τις δουλειές μερικής ή πλήρους απασχόλησης, να περάσεις την ώρα σου σε συζητήσεις με NPCs ή σε αναπάντεχα mini-events που ξεφυτρώνουν από το πουθενά.
Η ημέρα χωρίζεται σε φάσεις, πρωί, απόγευμα, βράδυ. Κάθε χρονική περίοδος επηρεάζει το πού βρίσκονται οι χαρακτήρες, ποια μέρη είναι ανοιχτά και τι μπορεί να συμβεί. Τα NPCs έχουν ρουτίνες, δουλειές, και ιστορίες που εξελίσσονται με τον χρόνο, και το παιχνίδι σου επιτρέπει να γίνεις θεατής όλων αυτών. Τίποτα δεν σου επιβάλλεται. Όμως, κάθε χαμένη ευκαιρία μπορεί να σημαίνει ότι θα χάσεις μια ολόκληρη ιστορία ή μια σχέση που δεν θα αναπτυχθεί ποτέ.
Το γεγονός ότι μπορείς να καθίσεις σε ένα παγκάκι και να μη γίνει τίποτα, αλλά μπορεί και να δεις μια σκηνή μεταξύ της Akane και του Bot, δείχνει το πόσο σε ανταμείβει, το παιχνίδι, για την περιέργεια και την επιμονή. Υπάρχουν αμέτρητα τέτοια μικρά “αν” που συνθέτουν την συνολική εμπειρία. Μου έχει λείψει αυτό.
Οι μαχες
Η μάχη είναι κλασική turn-based, με μικρές μοντέρνες πινελιές. Η Akane χρησιμοποιεί σπαθί, διαθέτει basic attack, ειδικές επιθέσεις που καταναλώνουν MP και ένα σύστημα counter που ενεργοποιείται αν δεχθεί επίθεση. Όσο περισσότερο χρησιμοποιείς μια ικανότητα, τόσο περισσότερο εξελίσσεται… ένα hidden mastery mechanic που σε ενθαρρύνει να πειραματιστείς.
Το/Ο Bot, από την άλλη, δεν ελέγχεται άμεσα αλλά παραμετροποιείται πλήρως με εξοπλισμό και AI modules. Μπορεί να θεραπεύει, να επιτίθεται με elemental damage, ή να προσφέρει passives. Παρά την “αυτόματη” φύση του, έχει μεγάλη σημασία στην εξέλιξη των μαχών.
Αν και το σύστημα έχει βάθος, με τον σωστό εξοπλισμό και buffs (κάτι όχι δύσκολο), η Akane μπορεί εύκολα να γίνει overpowered. Πάρα πολύ έυκολα. Υπάρχουν μερικές δυσκολότερες μάχες ή bosses με συγκεκριμένα mechanics (π.χ. ανοσία σε damage types, ή χρήση debuffs), αλλά το μεγαλύτερο μέρος του παιχνιδιού επιτρέπει στον παίκτη να κυριαρχήσει εύκολα, σε βαθμό που το παιχνίδι μετατρέπεται σε ένα adventure. Σε γενικές γραμμές, θεωρώ πως αυτό συμβαίνει επειδή οι μάχες δεν είναι το επίκεντρο. Είναι περισσότερο σαν τις μάχες σε παιχνίδια όπως το Hellblade.
Ωστόσο, το παιχνίδι επιβραβεύει τη στρατηγική. Tο λάθος στοιχείο ή μια κακή προετοιμασία μπορεί να κοστίσει ακριβά, κυρίως στην αρχή. Κάποια bosses απαιτούν προσαρμογές είτε στο loadout είτε στις επιλογές αντικειμένων. Το customization δεν είναι τεράστιο σε εύρος, αλλά προσφέρει τα απαραίτητα.
Απο το φαγητο… στην επιτυχια
Ένα από τα πιο παράξενα αλλά και γοητευτικά στοιχεία του Artis Impact είναι το πώς το “καθημερινό” μεταφράζεται σε εξέλιξη. Θέλεις να ανέβεις stats; Φάε. Τα φαγητά στο παιχνίδι ανεβάζουν τα attributes της Akane και ενώ μερικά είναι προσωρινά, άλλα είναι μόνιμα.
Μπορείς να μαγειρέψεις για μικρά boosts ή να φας σε εστιατόρια για μεγαλύτερα. Τα Meal Tickets επιτρέπουν πρόσβαση σε σπάνια menu, αλλά είναι περιορισμένα. Μπορείς να γυμναστείς. Μπορείς να ξεκουραστείς σε κρεβάτια για σταθερή αύξηση stats. Να δουλέψεις, να βγάλεις χρήματα, να πάρεις ιδιοκτησίες, να επενδύσεις, κι έτσι όχι μόνο ισχυροποιείσαι, αλλά ανοίγεις και νέα μονοπάτια στην ιστορία.
Το παιχνίδι ενσωματώνει στοιχεία όπως reputation (Respect), achievements με stat boosts, και hidden mechanics που ενισχύουν την ανάγκη για εξερεύνηση. Όσον αφορά το “grind”, ενώ υπάρχει η δυνατότητα, η δύναμη της Akane θα έλεγα πως καθορίζεται περισσότερο από τις κοινωνικές της αλληλεπιδράσεις και τις εμπειρίες της.
Εικαστικο αριστουργημα
Αν υπάρχει ένα στοιχείο στο οποίο το Artis Impact κερδίζει το κοινό του από το πρώτο λεπτό, αυτό είναι η καλλιτεχνική του ταυτότητα. Ο Mas, μόνος του, δημιούργησε έναν ολόκληρο οπτικό κόσμο που σπάει τα όρια του τετριμμένου. Μέσα στο παιχνίδι, βλέπουμε pixel art, comic book panels, χειροποίητα σχέδια, ασπρόμαυρες σκηνές με manga αισθητική, ακόμα και lo-fi chibi animations ή side-scroller κάμερες για συγκεκριμένες περιοχές. Και όλα αυτά εναλλάσσονται συνεχώς.
Αυτό που αρχικά μοιάζει με “ένα ακόμα retro RPG” σύντομα μετατρέπεται σε κάτι σχεδόν πειραματικό. Tα cutscenes παρουσιάζουν ασπρόμαυρα slideshows με animation, ενώ κάποια backgrounds είναι πραγματικές εικόνες επεξεργασμένες με φίλτρα. Ο χειρισμός της κάμερας, το στήσιμο του κάδρου και ο τρόπος που τονίζεται η κίνηση της Akane (ειδικά το λευκό της μαλλί και η κίνηση του σπαθιού της στις μάχες) αποδεικνύουν σκηνοθετική ματιά που σπάνια συναντάμε σε indie (και μη) τίτλους.
Το art style δεν είναι ποτέ σταθερό και αυτό είναι σκόπιμο. Το παιχνίδι θέλει να σου υπενθυμίζει ότι η εμπειρία σου δεν είναι γραμμική, ούτε πλήρως ελεγχόμενη. Το χαοτικό, “ανοιχτό” art direction αντικατοπτρίζει τον κόσμο του παιχνιδιού. Είναι ένας κόσμος σε μετάβαση, σε ρήξη, και σε συνεχή ανακατασκευή. Αυτό, εκτός από αισθητική δήλωση, είναι και θεματικό σχόλιο.
Μελαγχολια και ζεστασια
Η μουσική επένδυση του Artis Impact αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς αφηγηματικούς μοχλούς του. Με κομμάτια που εναλλάσσονται μεταξύ ambient ήχων, μελαγχολικών μελωδιών, και ευχάριστων, ζωντανών ρυθμών ανάλογα με την τοποθεσία ή το συναίσθημα της σκηνής, η μουσική δένει απόλυτα με τον ψυχισμό της Akane και τη δραματουργία.
Το soundtrack, αν και όχι τεράστιο, είναι ποικιλόμορφο. Δίνει χώρο στην ησυχία όταν πρέπει, και προσφέρει ένταση όπου χρειάζεται. Οι μάχες έχουν ιδιαίτερα έντονα ηχητικά εφέ, με το “clash” του σπαθιού να ηχεί δυνατά και καθαρά, ενώ τα multi-hits των εχθρών δημιουργούν μια αίσθηση βαρύτητας στη σύγκρουση. Ο ηχητικός σχεδιασμός χτίζει πραγματικά μια ατμόσφαιρα που εναλλάσσεται μεταξύ τρυφερότητας και έντασης.
Είναι αξιοσημείωτο το πώς το Bot, χωρίς voice acting, καταφέρνει να αποκτήσει προσωπικότητα μέσα από ήχους, animations και διαλόγους. Οι γραμμές του είναι κοφτερές, σχεδόν κυνικές, και λειτουργούν σαν αντίβαρο στον πιο συναισθηματικό και ευαίσθητο χαρακτήρα της Akane. Οι αλληλεπιδράσεις τους είναι ένα από τα highlights του παιχνιδιού, προσφέροντας ειλικρινές χιούμορ αλλά και συναισθηματικές κορυφώσεις.
Οταν το οραμα ξεπερνα τους μηχανισμους
Παρότι η καλλιτεχνική παρουσία του Artis Impact είναι σχεδόν άψογη, το παιχνίδι δεν κυκλοφόρησε χωρίς τα τεχνικά του θέματα. Όχι τόσο στο performance, ασχέτως που μπορεί σε συγκεκριμένες περιοχές όπως το Mosswood Foothills, να υπάρχουν εμφανή κολλήματα ή πτώσεις στο frame rate – νομίζω αυτές οι περιπτώσεις έχουν επιλυθεί ή είναι πολύ συγκεκριμένες. Επίσης, το input lag φαίνεται να προκαλεί κάποιες φορές προβλήματα με την εκτέλεση σωστών εντολών.
Το σημαντικό είναι πως υπάρχουν ενίοτε bugs που μπορεί να επηρεάσουν core μηχανισμούς. Βuffs που δεν λειτουργούν σωστά, αλλαγή εξοπλισμού που χάνεται μετά από reload του παιχνιδιού και events που είτε καθυστερούν είτε δεν ενεργοποιούνται. Αυτά τα θέματα δεν είναι game breaking, αλλά μπορούν να επηρεάσουν σε ένα σημαντικό βαθμό την εμπειρία. Όπως και να ‘χει, τα περισσότερα τεχνικά προβλήματα, τέτοιου τύπου, είναι κάτι που διορθώνεται εύκολα, αν δεν έχει γίνει ήδη κατά την κυκλοφορία.
Disclaimer: Ξεκάθαρα, ο λόγος που δεν λαμβάνω αυτά τα προβλήματα υπόψιν (όπως και την ευκολία στις μάχες), στην βαθμολόγηση, είναι επειδή ως παιχνίδι ξεπερνάει κατά πολύ τις προσδοκίες και αποτελεί μία μοναδική εμπειρία που δεν βλέπουμε συχνά.
Το τελος του κοσμου και η ζεστασια
Το Artis Impact δεν είναι τίτλος που “τελειώνεις” και ξεχνάς. Πρόκειται για μια εμπειρία που βιώνεις διαφορετικά κάθε φορά, αν και εφόσον αποφασίσεις να ξαναπαίξεις. Κατά το πρώτο playthrough, θα σου φανεί σαν να έχεις δει σχεδόν τα πάντα. Και όμως, κάθε επόμενη φορά, δεδομένου πως θα αφιερώσεις χρόνο στο να κάνεις πράγματα που δεν έκανες στο πρώτο playthrough, αποκαλύπτεται περιεχόμενο που δεν μπορούσες να φανταστείς πως υπάρχει. Νέες ιστορίες, διαφορετικά endings, κρυφά quests, εναλλακτικές διαδρομές σε περιοχές που νόμιζες ότι είχες “εξαντλήσει”. Ένα λαμπρό παράδειγμα είναι οι περιστασιακές δουλειές που βρίσκεις. Αν, κάποιες φορές, αφιερώσεις πολλές ημέρες στην ρουτίνα της δουλειάς, τότε συμβαίνουν διάφορα events.
Αυτό είναι μια σχεδιαστική απόφαση που λειτουργεί εξαιρετικά. Το παιχνίδι, επίσης, έχει “New Game+” στοιχεία, ενσωματωμένα στο νέο playthrough. Δεν σου λέει ποτέ ξεκάθαρα “τώρα έχουν γίνει αλλαγές”. Αντιθέτως, η ίδια η δομή του σε προσκαλεί να ξαναμπείς στον κόσμο της Akane με άλλη οπτική. Να διαλέξεις άλλες προτεραιότητες, να καλλιεργήσεις άλλες σχέσεις, να δεις το τι θα συμβεί αν κάνεις το αντίθετο από πριν.
Όπως και η ίδια η Akane, μια ηρωίδα που προσαρμόζεται, μεγαλώνει, αποδέχεται, έτσι κι εσύ, ο παίκτης, πρέπει να αγκαλιάσεις την αλλαγή. Το ότι δεν μπορείς να δεις τα πάντα με τη μία είναι ένα από τα πιο δυνατό narrative statements του παιχνιδιού. Σου περνάει το μήνυμα πως οι εμπειρίες δεν ολοκληρώνονται, απλώς συνεχίζονται από εκεί που τις άφησες.
Αυτό που τελικά μένει από το Artis Impact δεν είναι οι ούτε οι μάχες, ούτε τα quests. Είναι η Akane. Είναι το Bot. Είναι οι άνθρωποι του κόσμου αυτού, που παρά την καταστροφή, κρατούν μέσα τους φως. Η Akane δεν είναι η συνηθισμένη “χτισμένη” ηρωίδα. Έχει δική της άποψη, δικές της αντιδράσεις, και πολλές φορές η δική σου άποψη δεν έχει σημασία. Αυτό μπορεί να ενοχλήσει κάποιους αλλά είναι και αυτό που κάνει τον χαρακτήρα της πιο ανθρώπινο. Δεν είναι ένα avatar. Είναι ένα πρόσωπο και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας.
Ακόμη και οι πιο παράξενες ή άβολες σκηνές, όπως συνεντεύξεις-φιάσκο ή χαρακτήρες με τοξική συμπεριφορά, παίζουν ρόλο στο χτίσιμο του κόσμου. Δεν έχει σημασία μόνο τι συμβαίνει, αλλά πώς το αντιμετωπίζει η Akane και πώς αυτό επηρεάζει εσένα ως παίκτη. Αυτό το είδος συναισθηματικής ανάδρασης είναι σπάνιο σε RPGs.
Η σχέση της με το Bot είναι απολαυστική. Άλλοτε κυνική, άλλοτε γλυκιά, πάντα όμως ουσιαστική. Η χημεία τους είναι απτή και δημιουργεί στιγμές ανθρωπιάς και γέλιου μέσα σε έναν σκοτεινό κόσμο. Είναι ένα δυναμικό ντουέτο που θυμίζει τους καλύτερους narrative συνδυασμούς στην ιστορία του gaming.
Το αποτυπωμα
Το Artis Impact, ως παιχνίδι μπορεί να μην είναι τέλειο. Έχει τεχνικές αδυναμίες, θέματα ρυθμού και ένα σύστημα μάχης που δεν θα ικανοποιήσει τους hardcore RPG fans. Όμως, αυτά τα μειονεκτήματα είναι μικρά μπροστά στο μέγεθος της ψυχής που παραδίδει.
Είναι τίτλος που τολμάει. Είναι τίτλος που πειραματίζεται σε κάθε δομικό επίπεδο. Είναι προσωπικός, συναισθηματικός, και απρόβλεπτος. Μπορεί να φανεί “μικρό” σε διάρκεια, αλλά είναι τεράστιο στο εύρος δυνατοτήτων. Και κυρίως, είναι ένας κόσμος που αξίζει να επισκεφτείς… όχι για να τον “σώσεις”, αλλά για να τον ζήσεις.
Αν σου αρέσουν τα παιχνίδια που έχουν ψυχή, που χτίζουν πραγματικές σχέσεις με τον παίκτη και που λένε ιστορίες αβίαστα, τότε το Artis Impact δεν πρέπει να το αγνοήσεις. Δεν θα σου ικανοποιήσει κάποιο power fantasy. Θα σου δώσει κάτι πιο δυνατό. Ένα μικρό, ειλικρινές slice-of-life.
Artis Impact
Το Artis Impact είναι μια σπάνια εμπειρία που δύσκολα περιγράφεται, πόσο μάλλον συγκρίνεται με οτιδήποτε άλλο έχει κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια. Αν και με την πρώτη ματιά μοιάζει με ένα κλασικό turn-based RPG με pixel art αισθητική, στην πράξη λειτουργεί σαν ένα διαδραστικό “ημερολόγιο” μέσα σε έναν μετα-αποκαλυπτικό κόσμο. Είναι μια ιστορία, ένα life simulation, ένα κοινωνικό σχόλιο και ταυτόχρονα ένα πολύχρωμο κολλάζ εμπειριών.